Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego za 2025 rok objął gminy miejsko-wiejskie w całej Polsce i wskazał, które jednostki mają najlepszą kondycję finansową. W zestawieniu ogólnokrajowym wśród najlepszych znalazły się dwie gminy z województwa łódzkiego — Działoszyn i Osjaków. Autorzy raportu odnotowali też, że rok 2025 zakończył się dla samorządów z nadwyżką budżetową na poziomie prawie 2 miliardów zł.
Jak oceniano finanse gmin?
Do oceny kondycji finansowej zastosowano zestaw wskaźników obejmujących strukturę dochodów i wydatków oraz zadłużenie. W analizie uwzględniono m.in.: udział dochodów własnych w dochodach ogółem, relację nadwyżki operacyjnej do dochodów, udział wydatków inwestycyjnych w wydatkach ogółem, obciążenie wydatków bieżących wynagrodzeniami i pochodnymi, udział środków europejskich w wydatkach oraz relację zobowiązań do dochodów. Ranking porównuje wyniki 2025 roku z rokiem poprzednim, co pozwala odczytać dynamikę zmian.
Skąd pochodzą dochody gmin i jakie mają znaczenie?
Do dochodów własnych gmin zaliczono wpływy z podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego, podatku dochodowego od osób fizycznych, wpływy ze spadków i darowizn oraz opłaty lokalne, takie jak opłaty skarbowe, targowe i reklamowe. W raporcie wskazano też znaczenie udziałów w podatkach bezpośrednich — 7% z PIT oraz 1,6% z CIT — jako źródeł finansowania działań gmin. Wyższy udział dochodów własnych i efektywne zarządzanie wydatkami operacyjnymi poprawia ocenę gmin w rankingu.
Co oznaczają wyniki dla gmin łódzkich?
Obecność Działoszyna i Osjakowa w krajowej dziesiątce pokazuje, że niektóre samorządy w województwie łódzkim utrzymują silną pozycję finansową. Raport zaznacza jednocześnie, że większość gmin zakończyła rok z wynikiem lepszym niż w roku poprzednim. Autorzy wskazują nowe zadania, które będą wpływać na budżety gmin — wśród nich obrona cywilna i ochrona ludności, cyberbezpieczeństwo, planowanie przestrzenne, finansowanie oświaty, ochrona środowiska i gospodarka odpadami. Te obowiązki będą wymagać uwzględnienia w przyszłych planach wydatkowych.
Wynik ogólnokrajowy — nadwyżka budżetowa bliska 2 miliardom złotych — był rezultatem szybszego wzrostu dochodów niż wydatków o około 0,6 punktu procentowego.
