| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Karol Ende |
| Urodzenie | 27 lutego 1881, Bełchatów |
| Zgon | 12 czerwca 1962, Łódź |
| Pochówek | Stary Cmentarz w Łodzi, część rzymskokatolicka (kw. 14–c) |
| Wykształcenie i działalność | |
| Nauka | uczeń Stanisława Witkiewicza; Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie, klasa Leona Wyczółkowskiego |
| Miejsca pracy | Łódź — pracownie: Ewangelicka 5 (od 1914), Piotrkowska 145 (m. 28) |
| Galeria | Salon Sztuk Pięknych Karola Endego, Nawrot 8 (od 1937) |
| Zawód i twórczość | |
| Zawód | artysta-malarz, pejzażysta |
| Główne motywy | krajobrazy, cykle pór roku, motywy roślinne, dwory i plebanie, Morskie Oko |
| Członkostwa i wystawy | |
| Grupy | „Ryngraf”, Łódzki Okręg ZPAP, Towarzystwo Artystyczne w Warszawie |
| Wystawy | debiut 1907 w TPSP w Krakowie; 1908 Zachęta; wystawy w Łodzi 1925, 1933 (jubileuszowa), 1935 |
Karol Ende urodził się w Bełchatowie w 1881 roku. Był autorem pejzaży i obrazów z motywami roślinnymi, które tworzył przez większość życia, pracując głównie w Łodzi.
Jak przebiegało wykształcenie i wczesna działalność?
W pierwszych latach XX wieku uczył się pod kierunkiem Stanisława Witkiewicza. Później kontynuował naukę na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w klasie Leona Wyczółkowskiego. Debiutował w 1907 roku w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, a w 1908 roku prezentował swoje prace w Zachęcie w Warszawie.
Przed wybuchem I wojny światowej podróżował po Europie — odwiedził m.in. Wiedeń, Monachium, Drezno, Charków i Odessę. Te podróże wpisywały się w jego rozwój artystyczny i poszerzały repertuar pejzażowy.
Gdzie tworzył i jak działał w Łodzi?
Od 1914 roku prowadził pracownię przy ulicy Ewangelickiej 5 w Łodzi. W dwudziestoleciu międzywojennym mieszkał przy Piotrkowskiej 145, mieszkanie nr 28, i utrzymywał aktywność wystawienniczą w mieście. W 1933 roku zorganizowano jego jubileuszową wystawę indywidualną w Łodzi.
W 1937 roku otworzył w Łodzi galerię pod nazwą Salon Sztuk Pięknych Karola Endego przy ulicy Nawrot 8. Prowadził tam sprzedaż i odnawianie obrazów oraz wystawiał prace własne i innych artystów. Przed II wojną światową współpracował z gazetą Kurier Łódzki.
Jakie tematy dominowały w jego malarstwie?
Ende malował pejzaże o różnych porach roku i tworzył serie zatytułowane „Wiosna”, „Lato”, „Jesień” i „Zima”. W jego twórczości często pojawiały się motywy roślinne — na przykład kwiaty jabłoni i mimozy oraz widoki parku im. księdza Józefa Poniatowskiego w Łodzi.
W obrazach pojawiają się także dwory i plebanie z okolic Łodzi oraz krajobrazy górskie. Jednym z powracających motywów był Morskie Oko — temat przejęty od Leona Wyczółkowskiego.
